Ang Bisikleta

Fiction by | September 6, 2009

Nung nasa elementarya pa ako, inggit na inggit ako sa aking mga kaklase na nagbibisikleta papuntang paaralan. Mahigit isang kilometro kasi ang layo ng paaralan mula sa aming bahay at nilalakad ko lang ito tuwing papasok sa eskwela, umulan man o umaraw. At samantalang naglalakad nga ako, heto’t dinadaanan lang ako ng aking mga kaklase na nagbibisikleta. Pakiwari ko ba’y ang sarap-sarap magbisikleta lalo na’t ang init-init ng araw.

May bisikleta naman kami pero ginagamit ito ng tatay ko upang magdeliber ng tuba sa kanyang mga suki. Nang minsang nasabi ko kay inay na gusto kong matutong magbisikleta, mahigpit niya itong ipinagbawal dahil kababae kong tao ay kung bakit pinag-iinteresan ko ang magbisikleta. “Di puwedeng magbisikleta ang babae,” wika niya.

Continue reading Ang Bisikleta

Sabot

Poetry by | September 6, 2009

Kon mobawog na gani ang kumpay,
Mga bituon motalidhay,
Duyog sa kagabhion,
Mohulat pod nimog padayon.

Diri sa ko maglingkod-lingkod,
Subang gipayongag panganod;
Diris daplin ko moagik-ik,
Inig singgit unya sa langit –

“Pagdali na kay tili-tili na ra ba!”

Ang tangkay mibawog sa huyop sa hangin.
Ang mga bituon mitalidhay apan wa magpabilin;
Gikaon sa kagabhion, naputos sa dayon…
Padayon gihapon ko sa paghuwat –

Diri magtindog-tindog,
Sipa-sipaon ang tuod
Ug maghandom, mag-ampo,
Nga unta wala ka makalimot nako.

Continue reading Sabot

Ulan

Poetry by | September 6, 2009

Lami kaayo matulog
Kay tugnaw man god.
Ay! Kalain!
Late na diay ko.

Unsaon nako pagligo?
Perteng tugnawa sa tubig
Dili na ko kakaon
Kay kinahanglan moadto na.
Paggawas sa balay,
Nawala ang mek-ap
Kay gibasa sa ulan!

Continue reading Ulan

Bukog

Fiction by | August 30, 2009

“Tabang, Hon! Tabangi ko! Nabukog ko!” Naghilak akong nagsiyagit nga naggunit sa akong liog.

“Giunsa man nimo pagkaon? Unsay nakabukog nimo?” sunod-sunod nga pangutana sa akong bana sa tonong alanganing suko ug taranta. “Nagdalo-dalo tingali ka,” dugang pa niya.

May katinuoran ang gisulti sa akong bana. Sa bus pa lang daan gigutom na ko. Gikan ko sa pag-eskwela sa summer class ug usa ka oras ug tunga ang akong biyahe. Wala na nako mapilian og bukog ang bulad nga akong gisud-an. Basta kay mikaon ko nga nagkinamot. Mao na lay akong nabatyagan sa akong pagtulon nga dunay hait misangit sa akong tutunlan, dako ug lig-on nga bukog.

Continue reading Bukog

Pukyutan

Fiction by | August 23, 2009

“Dali! Dagan!” naghangos nga daw maputol na ang ginhawang singgit ni Greg. Ang pikas mata niini namurot ug ang iyang wait namudlot. Nagsunod kaniya si Lito nga daghan kaayog bukol sa ulo ug nawong. Pareho silang nagkabulingit sa lapok ang tibuok lawas.

“Naunsa mo, Bay? Asa mo gikan?” sunud- sunod nga pangutana ni Nestor nga nahingangha dihang miabot ang duha sa iyang gamayng tindahan.

“Gi-gi-gigukod mi, Bay!” tubag ni Greg nga nagsapid-sapid pa ang dila sa kakuyaw.

“Ha? Buanga! Kinsay migukod ninyo? Misunod ba?” pangutana ni Nestor nga nataranta.

Continue reading Pukyutan

Bulingit

Poetry by | August 23, 2009

Batang bulingit, daw piso
Nagpaulan, nagpainit
Sip-on ug lapok nangumbabit
“Piso, Kol! Piso, Te!”
Sangpit sa batang bulingit
Aron tiyan masudlan og init
Balay ang karsada
Karton iyang kama
Tun-og gibukot niya
Mga ginikanan hain na
Ang inyong mga piso
Nanginahanglan og alima

Continue reading Bulingit

Ulan

Poetry by | August 23, 2009

Ang ulan samok panagsa
Basaon ka, padagan-daganon ka,
Patago-tagoon ka.
Kon magbaktas ka sa yuta
Mahugaw-hugawan pa ka.

Pero ang ulan diay panagsa maghatag
Og maayong resulta
Pag ikaw manguyab tabon-tabonan dayon
Ang ulo sa dalaga
Para makabalo siya
Nga ga-care ka sa iya.

Panagsa pod kon ikaw ra usa
Makahinumdom ka sa moment ninyong duha.
Gakson ka, pakiligon ka, palipayon ka
Tungod sa katugnaw nga anaa.
Abi nako sa una samok ang ulan
Pero dili diay.
Ang ulan nagahatag pod diay
Og kalipay sa mga naghinigugmaay.

Continue reading Ulan

Martial Memories

Nonfiction by | August 16, 2009

Now that the Cory Fever is sweeping the country pandemically, memories of the horrid Martial Law years invade my consciousness.

It was declared soon after my return from a Kyoto Conference on American Literature and my flying over the whole Russian continent without seeing any city or village en route to England, Paris, Greece, Italy, and Thailand. I was Humanities Division Chairman at the Ateneo de Davao University and was Moderator of the ATENEWS, the college paper. The year before, I had discovered a brilliant freshman—Evella Bontia who out-stripped the upperclassmen in my search for ATENEWS editor. A staffmember was a quiet girl with the surname Mahipus. In my literature class, a senior—Tiny de la Paz—was expected to receive summa cum laude honors.

What greater shock it was when the ATENEWS office was raided because of an article entitled “Portrait of the Atenean as Activist.” Ms. Mahipus and Mr. de la Paz were incarcerated at the PC barracks. Evella Bontia escaped to the hills and later was reported killed in an encounter with military forces. What a loss!

Continue reading Martial Memories