Alang sa atong mga gugma nga maisogon gihapon taliwala sa hagit sa pasismo
NAHITIMBAKUWAS kos akong paghitagpilaw. Pasado ala una sa kaadlawon ang takna. Nagbinugtong lang kos akong dining table ug nagbasa og libro. Unang misantop sa akong hunahuna ang kadaghan sa wala ko pa hibasahing mga libro sa akong shelf tungod sa nagbuntaog sa kadaghan sa akong giunang gipangbasa: mga Newspapers, Entertainment Articles, Magazines, Emails, Facebook Messages ug uban pang mga basahon nga gipugos ko lang og basa tungod sa panginahanglan sa akong trabaho. Aduna koy mga Electronic Books sa akong Laptop nga sa kadaghan, wala gayod nako maatol og basa. Dinhi sa giabangan kong Apartment, may pipila ka mga tawo nga anaa nag-abang kaniadto sa kasikbit nga mga rooms nga kaniadto magbinuntagay og inom ug managsadya sa himaya ug managkukabildo— ang uban pa ganiy kanila kay magbidyuke pa— apan karon hilom na kaayo kay dili pa dugay nag-anam-anam man silang mingpahawa sa hinungdan nga wala na lang nako susiha.
Niining orasa karon, wala ni bisan kinsa ang nagmata gawas kanako.
Migawas ko kay buot kong mohanggab og presko nga hangin. Mibiya ko sa makadiyot sa pagbasa ug nahukman nga maglakaw-lakaw usa taliwala niining mangitngit nga kaadlawon. Sa ganghaan sa Village, dihay tigbantay nga hangtod sa karong mga orasa sa gabii, nagmata pa. Kulong ang iyang buhok, namungingi sa uwat ang iyang duha ka aping, giatutong ang iyang mga ngipon, tabunon ang pikas niyang mata ug ang pikas iyang gitak-opan og eyepatch.
Sir, asa ka man paingon nga lawom na man ang gabii? pangotana pa niya.
Maglakaw-lakaw ra ko. Mogawas sa ko sa gate kay mosuway kog lakaw-lakaw sa gawas. Kutob ra kos waiting shed sa unahan ug mobalik ra ko dayon. Tubag nako.
Dili pa kaayo ko tantong suhito sa palibot sa akong Apartment. Pipila pa lang ko ka semana nga nagpuyo dinhi mao nang wala pa gayod ako makalugar og gawas-gawas ug lakaw-lakaw sa palibot niini. Sa akto sa akong paglakaw-lakaw, akong hibatyagan nga malinawon ang palibot. Walay kisaw ni alingasa sa mga dahon sa mga kahoy nga naglinya kilid sa dalan. Wala usay mga iro nga nagbahis-bahis sa dalan. Nagsilbing lampara ang buwan sa akong pagbaklay dinhi sa mingawng dalan sa Village. Miabot na kos Waiting Shed. Mipungko ko ug nagmalinawong gipanid-an ang tanang butang nga hisil-ipan sa akong mga mata ug madunggan sa akong duha ka dunggan. Miginhawa ko og lawom ug dayon akong gisubay sa akong panan-aw ang palibot samtang nagpungko.. Dihay dagitabnong kahayag nga gikan sa suga sa usa ka poste ug tataw nga dihay habog nga anino nga akong hikit-an. Ug diha-diha adunay talinis nga butang nga mitaop sa akong hawak ug daw may linalang nga anaa sa akong luyo kay hibaohan ko man ang iyang gininhawa. Ug tuod, usa kiniy ka tawo nga adunay talinis nga kutsilyo ug kiniy iyang gition ubos gamay sa akong tuo nga gusok.
Ayawg lihok Sir, dili ko buot mopatay og tawo. Aduna lang gyod koy ganahan diha kanimo nga buot kong kuhaon. Niya pa sa tawo.
Ayaw tawon ko patya…Sir! Nia…Nia…Dia koy kuwarta sa akong bulsa. Kuhaa ni! Kaning akong mga alahas kon gusto ka apila lang pod kinig kuha! Basta Sir ayaw…ayaw… lang gyod ko patya!!! Tubag nako kaniya.
Dili ko mopatay og tawo, Sir. Dili na maoy akong tuyo ug tumong diha kanimo. Buot ko lang kuhaon kanang imong tabunong mga mata.
Ha? Un..Unsaon man ni nimo ang akong mga mata, Sirrr?
Sa tinuod lang, wala koy interes anang imong mata kon dili lang gyod sa hangyo sa akong asawa. Wedding Anniversary man god namo karon unya miingon siya nga ang ganahan niyang gasa mao ang imong maanyag ug tabunon nga mga mata. Buot ko lang tumanon ang kalipay sa akong asawa, Sir. Ang iyang kalipay mao usab ang kalipay nga gipuy-an ko ning kalibotan.
Dakong sayop ang imong pagtuo, Sir! Dili kini tabunon Sir, dili! May kadugo akong langyaw mao nang dili espiso kining pagkatabunon sa akong mga mata. May pagka-asul kini sir! Lasaw nga asul!
Ayaw ko ilara! Mabulokon ug malulot kanang imong mga mata! Mao kana nga klase sa mga mata nga ampay kaayo sa akong asawa. Kon ako kanang makuha gikan kanimo ug madawatan niya kiniy, mag-awas sa kalipay ang iyang kasingkasing. Kon dili nimo ikapangotana, Sir, maayo gayod ako nga klase sa kapikas, dili ko hikawan sa kalipay ang akong asawa. Gimahal ko siya. Gimahal sa tiunay sa bug-os kong kasingkasing. Kon mao ang iyang kalipay ang pag-angkon sa imong tabunon nga mga mata, ikalipay ko kini nga lugiton gikan diha sa imong nawong bisan pa man mabulit sa bagtok mong dugo ang akong mga kamot.
Dili lagi ni tabunon ang akong mga mata Sir! Dili lagi!
Mipadayon kos pagdumili nga dili tabunon kining akong mga mata Apan wala mituo ang tawo nga dili kini tabunon busa iyang giiwagan sa gidala niyang sulo ang akong mga mata. Daw mabuta ako sa tumang kasulaw sa dihang iyang gitandang ang dilaab sa sulo dinhi sa akong nawong.
Ayaw piyonga ang imong mga mata aron akong matan-aw kon nagsulti ba gayod kas tinuod. Dako akong pagtuo nga ikaw gayod ang tawong may tabunong mga mata nga dugay ko nang gipangita!
Gipugos kog buka ang akong mata taliwala sa kasulaw sa dan-ag sa kahayag sa kalayo sa sulo. Daw mikilab ang usa ka bangaw sa akong panan-aw.Tungod niini, dako nang matataw ang matuod nga bulok sa akong mga mata ug kiniy tatawng nasud-ong sa tawo.
Pasayloa ako, Sir! Dili man diay tabunon ang imong mga mata. Dili diay ikaw ang akong gipangita nga tawo nga adunay tabunong mga mata.
Ug kalit namatay ang kalayo sa sulo daw gitayhop sa daklit nga pagdagsa sa hangin ug kalit nga nahanaw ang tawong nangita og tabunong mga mata. Mibalik ang kahilom sa palibot.
Mibulhot kog dagan aron mobalik sa akong Apartment. Diha pa ang tigbantay sa ganghaan nga nag eyepatch.
Diin ka man gikan, Sir? Nga nagdusingot man ka unya mora mag naay migukod kanimo?
Wala ko mitubag sa iyang pangotana ug gilabyan ko lang siya ug midiretso lang kog sulod sa akong giabangan nga lawak. Pagkabuntag niana gipanghipos ug gipangsulod ko na ang tanan kong mga butang kay buot ko nang molibkas sa maong lugar.
Si Leonel Quillo usa ka Mindanawon. Siya gipanganak sa Malalag Davao Del Sur, apan gipadako sa Sugbo. Siya ang kasamtangang Literary Editor sa BISAYA. Siya usab usa ka magbabalak, filmmaker ug kasamtang gapuyo sa Intramuros Manila.