On A Cliff

Poetry by | June 8, 2020

I no longer believe
in a god hiding behind clouds.
In the sea, the sky a lover of the water
sees itself fragmented.
What does it search, here and then?
God must be sleeping inside
the womb of the ocean. I knew this
as I have seen light sparkle from down
below. I imagine standing at a cliff’s edge.
I let go of the wind’s touch. I let go
of sight. Hairs lapping to my cheeks.
Sea foams crashing occasionally.
I no longer believe in pain.
No mystery would explain human sadness
like it is different from any other
breathing life. If there is a god
and god is indeed the sea,
why does it need to fake horizon?
Regardless, ends exist in so many things.
I imagine opening eyes for the first time
in years. I see an endless blue.
I see depth but I also see shallowness.
I must be missing something
now that my shoulders are cold.
Has someone touched them before?
My age fails me one more time,
but I am still young.
If there is a god, maybe god knows
all memories forgotten.
But I no longer believe
in a god who contemplates,
either on a cliff high above
or within many shades of abyss
drowning itself. If indeed god
does not exist, the world remains
fragmented. Young people wait to be old
only to wither, only to forget love.
What is it, then, that brought me here?
I no longer believe in life.


Ian Salvaña is currently doing his MA in Political Science at Central European University, Vienna and Budapest. His poems have recently appeared in New Contrast: The South African Literary Journal. He hails from his ethnic Mandayan hometown of Cateel, Davao Oriental.

Sang Bangin

Poetry by | June 8, 2020

Dugay da ako wa too
sang ginoo na ag magtago sang mga panganod.
Sang dagat, yang langit na yahigugma sang tubig
yakita ng kanaan kaogalingon na yaboak.
Onan yang kanaan piyagahanap ngani haw doon?
Gapatoratoy siguro pagtuog yang ginoo sang sod
ng tiyan ng kadagatan. Yasayod ako san-e
kay yakita ako ng suga na yagkidlap-kidlap gikan
ubos. Ihuna-huna ko yang pag-indog sang kilid ng bangin.
Ibuhian ko yang hawid ng hangin. Ibuhian ko
yang pagkita. Yalapdos yang mga buhok sang kanak pisngi.
Yakorosob usahay yang mga bowa ng dagat.
Dugay da ako wa too sang kasakit.
Ampan misteryo na makapasabot ng kagool ng otaw
na ama isab ng yalahi sang iban pa
na gaginhawa na kinabuhi. Kung awon agaw ginoo,
kung yang ginoo kay yang dagat,
nasa kinahanglan pa naan mangatik na awon kapunaw-punawan?
Bahala da, awon kataposan sang madaig na butang.
Ihuna-huna ko yang pagbuka ng kanaan mga mata sang pinaka-una na higayon
sang kadaig ng yalabay na tuig. Ikita ko yang way kataposan na asul.
Ikita ko yang kalawom pero ikita ko isab yang kababaw.
Awon siguro kanak kiyalingawan, kiyamingawan,
doon na matignaw da yang kanak abaga.
Awon kaha yahawid san-e sang-awon?
Siguro kay tungod ipakyas ako ng kanak edad,
pero bata pa sa ako.
Kung awon agaw ginoo, basin yasayod pa yaan
ng mga kiyalingawan da na panumduman.
Pero dugay da ako wa too
sang ginoo na ag mamalandong,
usahay sang bangin sang taas ng bungtod
o sang yagkalahi-lahi na itom ng lawod,
piyagalumos yang kaogalingon. Kung ampan
gayod agaw ginoo, magpabilin yang kalibutan
na boak. Yagtagad yang mga batan-on na tatigowang
para lang malanta, para lang makalingaw ng gugma.
Onan kaha doon ngidtong yagda kanak ngani?
Dugay da ako wa too ng kinabuhi.


Ian Salvaña is currently doing his MA in Political Science at Central European University, Vienna and Budapest. His poems have recently appeared in New Contrast: The South African Literary Journal. He hails from his ethnic Mandayan hometown of Cateel, Davao Oriental.

Pagdunggo

Fiction by | June 8, 2020

Gitaktak ni Jonas ang iyahang pukot sa dagat. Kagabii pa siya nagpaabot nga makakubit og isda apan udtong tutok na wala pa gihapon siyay kuha. Nagpadayon siya sa pagpamasol apan morag nagdinalo ang kinaiyahan. Gitan-aw ni Jonas ang iyahang aysbakan. Aduna siyay gamayng nukos sa kontiner ug pipila ka isda nga iyahang bularun pag abot sa ila.

Matag hampak sa balod sa iyahang gamayng bangka makahuna-huna siya sa iyahang asawa ug mga anak nga nagpaabot kaniya didto sa mala. Mahimugso na iyahang ikaupat nga anak sunod bulan. Nanghupaw si Jonas. Mihangad siya sa mga panganod ug nakita niya nga dag-um ang langit. Kaulanun. Morag wala gayod nakig-uyon ang higayon maong nakahukom siya nga mupapauli na lang. Apan sa dihang nagbugsay na siya pauli, nahibuwong siya tungod kay wala nadayun ang pagbundak sa ulan. Nakaingun siya nga tingalig gibugal-bugalan siya sa panahon tungod kay niinit naman sab ang adlaw.

Padayon sa pagbugsay si Jonas. Gikan sa gikahimutangan sa iyahang sakayan makita niya ang ilahang gamayng payag ilalum sa usa ka punuan sa lubi. Sa dihang hapit na siya mudunggo sa lapyahan nakita niya iyahang duha kaanak nga tua nagginukdanay sa baybayun. Dako kaayo ang ngisi niini sa pagkakita kaniya. Nanginhas sab si Mabel nga iyahang asawa nga dako na kayo og tiyan. Nagsingabot si Jonas. Haduol na kini sa lapyahan. Kadtong matungkad na niya ang dagat, gibira dayun niya iyahang sakayan sa daplin, gisugat dayun siya sa iyahang mga anak, mudasdas unta kini sa dagat apan giabog niya sila, “Lalum pa!” singgit niya. Mitagbo ug gitabangan siya sa ilang silingan nga si Karding sa pagtuklod sa iyahang gamayng bangka.

“Puno bay?”ni Karding kang Jonas.

“Bulilyaso laging panagat, bay,” segun ni Jonas samtang gigawas ang usa ka bugkus nga isda ug ang kontiner sa iyahang bularun. Giduhulan ni Jonas og duha ka isda sa bato si Karding.

“Unya naa pay mabilin ninyo diha?”

“Ah, naa pa man hinuon. Salamat bay!” Matud pang Jonas nga naundang og storya tungod kay gibirabira sa anak iyang sanina. “Tay! Tay! Hatag piso!” segun sa iyahang kinamaguwangang anak nga si Odo. Gibukhad niini ang iyahang palad ug mitudlo sa tindahan tapad sa ilahang gamayng balay.

“Mamalit mi ni Duday og makaon,” dugang pa niini nga mikumpayot na gyod kaniya.

“Ingna kay Ante Neneng nimu nga utang sa” tubag ni Jonas sa iyahang anak.

Mituman kini sa iyahang mando ug naglumbaanay pag dagan silang Odo ug Duday paingun sa tindahan.

Midayun si Jonas sa sulod sa ilahang gamayng payag. Giduhol niya ang iyahang kuha nga isda sa asawa nga si Mabel nga nagdigamo sa kusina. Nakamatikod si Jonas nga minghuy kini.

“Day, unsay ayo?” pangutana ni Jonas sa kapikas.

“Mao ra gihapon, hulat rag grasya” ni Mabel nga nikalit og singka. Morabag nagpasug-o ang tingug.

“Lagi Day, unsaon mani nga nihit man ang isda” segun ni Jonas.

“Kulangon man diay para nato unya manghatag pa gyod kas uban” segun ni Mabel nga nagkulismaot gayod ang nawung.

“Day uy, mao na imuhang isugat nako?” ni Jonas nga gihapuhap ang abaga sa iyahang asawa.

“Mag unsa na lang diay ta ani? Wala nay magpautang nako dinhi! Unya asa man ko ani manganak nga bisag sa center karun kinahanglan naman baydan sa ilahang labor!” Matud pang Mabel nga niadtong taknaa niaksyon og dagayday ang luha sa mata.

Continue reading Pagdunggo

Pangamuyo sa Bag-Ong Tuig

Fiction by | May 4, 2020

Hope smiles from the threshold of the year
to come, whispering, ‘It will be happier.’

– Alfred Lord Tennyson

PIPILA lang ka lakang ang comfort room gikan sa spring bed nga akong gihigdaan apan wala ko mobangon hangtod nga dili na maantos ang kasakit sa akong pus-on. Mituyok ang lawak sa akong pagtindog. Nanglugmaw ang bugnawng singot sa tibuok kong lawas. Payadpayad ang akong mga lakang sa akong pagpaingon sa CR. Sulod sa kasilyas, nakigbisog kos himbig sulod sa akong kutokuto apan wala kapugngi ang pagdigwa sa dalag-dakag ug aslom nga suka nga milugasak sa inidoro. Mikunhod ang akong gibating kaluod ug kalipong human ikasuka ang pluwido ug wala mahilis nga diyot nga pagkaon sulod sa akong tungol. Nagdali kog balik sa paghigda sa wala mobalik ang pagtuyok sa palibot.

Mikugiot ang katre sa pagdapat sa akong likod sa nipis nga kutson. Taudtaod, gilingaw ko ang akong kaisipan sa pagmatamata sa mga hugis ug bulok sa lawak nga akong nahimutangan. Piyong ang mga mata, akong makita ang ubos nga kisame ug ang nag-inusara nga sugang ploresen, ang puting mga bungbong, ang abohon nga sementong salog, ang dyelosing bentana ug ang sa kasilyas. Sa mata sa akong alimpatakan, akong makita ang mga butang nga nawatagwatag sa gamyang lamesa nga nahimutang sikbit sa bungbong sa akong ulohan: ang plato nga may bugnawng luto ug piniritong isda, ang layot nga saging, ang pistil nga nanunga sa tubig ug ang way sulod nga baso. Akong mahanduraw ang asul nga maleta ilawon sa katre ug ang duha ka plastik nga sablayan nga gikaw-it sa dextrose stand, ang usa gihayhayan sa abohon nga tuwalya ug ang usa sa tsikird nga longslib. Akong masubay ang nipis nga puthawng siklat sa ibabawng katre ug ang gilatag nga kutson.

Naundang ang akong paghanduraw sa pag-abot sa mao-maong doktor sa unibersidad kauban sa mao-maong komadrona. Ang komadrona nga nangatungdanan nga nars, mikuha sa akong blood pressure ug temperature. Human mipasupot sa pipila ka pangutana, miresita si Dr. Semorlan og dugang anti-acid ug mibiya sa iyang mao-maong pasyente. Sa pagsira sa pultahan ug pagkahanaw sa duha ka nagbistig puti, nangamdan ko sa laing langay, laay ug mingawng adlaw. Lihay na sa alas diyes sa buntag. Akong gipiyong ang akong mga mata, pamasin nga akong malit-ag ang idlas nga katulogon ug makapahuway.

Maoy pagkahuman sa akong mga final exams dihang gitakboyan kog bayuok. Tungod sa kadaot sa akong optic nerves, usa ka talagsaong komplikasyon sa bayuok, ang kasarangang bayuok midala kanako sa university infirmary human sa pagkuyos sa hubag sa akong liog. Gipasaligan kos doktor nga lumalabay lang ang akong kondisyon apan naglibog ko unsa ka dugay ang iyang giingong lumalabay kay wa may kausaban ang akong panan-aw sa pagpanglabay sa mga adlaw. Mosuka ko kon motindog. Nawad-an kos gana sa pagkaon ug misamot kog kaluya. Halos dili matandog ang pagkaon nga gihatod sa akong manghod nga usa ka freshman sa College of Engineering. Matrikula lang ang libre sa usa ka partial scholar, busa nanghugas siyag plato sa university cafeteria aron malibre sa pagkaon. Tiglimpyo sad siya sa baboyan sa College of Agriculture aron makasapi ug malibre pagpuyo sa usa sa mga cottage sa Aggie Village. Siya ang nagbantay kanako sa gabii ug matulog sa upper deck sa spring bed.

Nag-inusara sa university infirmary, dili matukib ang akong gibating kalaay busa gasa sa langit kon makabisita ang akong barkada sa College of Agriculture kay malingaw kos ilang hilas nga mga pasiaw ug hinambog nga mga estorya. Gusto nilang makagawas na ko aron makatan-aw sa umabutay nga James Bond movie, ang Thunderball, nga isalida sa pulgason nga mga sinihan sa dawontawon sa Marawi City.

Continue reading Pangamuyo sa Bag-Ong Tuig

Bespren

Fiction by | April 12, 2020

IGÒ pa lang pagsulod sa iyang amiga sa ganghaan sa ilang koral, nagtahap na dayon siya nga duna gyod kini problema nga dakô. Sa kadugay na sa ilang panaghigala sukad kaniadtong mga batà pa lang sila, halos mabasa na niya ang hunàhunà aning iyang amiga. Pagkakaron, iyang himatikdan nga morag huyhoy ang abaga niini nga naglakaw ug ingon sa nagsige rag dukô. Bug-at sab ang mga tikang niini, halos pinasagadsad ang mga tiil.

Nangabre dayon siya sa pultahan sa ilang sala bisan walâ pa kapangayog katahoran ang iyang bag-ong abot nga bisita, kinsa midayon ra sab nga walay tingog-tingog. Nilahos kini sa gamayng sala ug pinabundak nga milingkod sa sopa nga kutson dungan sa pagbuhì og taas nga panghupaw.

Giukay sa iyang bisita ang dalang bag nga gibutang sa tapad niini dinhà sa sopa. Ug gikan sa sulod sa bag gihulbot niini ang usa ka panyò. Gitangtang niini ang sul-ob nga shades ug gipahiran sa panyò ang nanglugmaw nga luhà sa mga mata.

Milingkod siya tapad sa iyang amiga ug gitutokan ang dagway niini. Nangutana siya, “Naunsa man intawon ka, bespren? Unsay imong gihilakan nga nanghubag man gyod nang imong mga mata?”

“Ang akong bana man god, bespren,” mitubag kini dala hingos.

“Ha? Unsa diay nahitabô sa imong bana?”

“Wa man siya naunsa pero naa koy nadunggan nga estorya,” nitibì ang iyang amiga ug ingon sa hapit na mobakhò.

“Unsa god nang estoryaha nga gihilakan man gyod nimo?”

Nidayón na gyod og bakhò ang iyang amiga kinsa miakbò sa iyang abaga ug migakos kaniya, “Naa kuno siyay babaye, bespren!”

“Unsa? Si Pabling nimo namabaye? Pagsyur, bespren, uy!” nakalitan siya sa gisulti sa iyang amiga.

“Lagi, bespren, mao nay gibalitâ sa akoa sa usa nakò ka kaila nga dunay higala nga nakakitâ gyod kuno kang Pabling nga naay kuyog babaye ug nisulod og motel.”

“Aw, maynalang nuon nang namabaye siya uy,” gipaagi niyag komedya ang tubag aron magaan-gaanan sa gibati niining kahigwaos ang iyang amiga. “Haylasbi og nanglakí nâ siya o namayot ba hinuon?”

“Ayg ing ana, Jo, ba,” dinhay gamay kaayong tipik sa pahiyom nga misul-ip sa nanghubag nga mga mata sa iyang amiga. “Tininuod bayâ ning akoa.”

“Bitaw, Beng, klaro man nga tininuod nang imo. Pero dyok-dyok lang god ko para dili sab ka masobrahag padala anang imong gibatì.”

“Salamat sa imong effort, Jo. Mao gyod nâ nga bespren tika ba,” medyo nikutat na ang bul-og sa kahigwaos sa iyang amiga.

“Kinsa man gyod diay kunoy nakakitâ sa imong bana nga nagkuyog og babaye pasulod sa motel?”

“Wâ ko kaila. Basta kaila sa akong usa ka amiga nga maoy nag-estorya nakò.”

“Segurado gyod kahâ nga si Pabling tong nakit-an sa kaila sa imong amiga? Giunsa man niya pagkaseguro nga si Pabling gyod to? Close gyod diay sila adto ni Pabling? Ug kanus-a man pod kuno niya nakit-an? Adlaw ba to, kilom-kilom o gabii na?”

“Ambot pod, Jo,” gilubag-lubag ni Beng ang gigunitan niini nga panyò.

“Na! Basin bayag nagpatakà ra to siyag estorya. O tingalig nadugangan o natuis na ang estorya pagsugid ani sa imong amiga. Ingon bayâ sa mga tiguwang nga ang sud-an kon ipadala lagmit kuhaan, pero kanang estorya na ganì maoy ihatod segurado gyod nga dugangan.”

Walâ motingog si Beng. Igò ra kining nitutok sa kaugalingong mga palad nga gibukhad dinhà ibabaw sa iya ra pod nga paa nga gihapinan sa hinikyad nga panyò nga umóg sa luhà.

Mipadayon si Jo, “Ayaw god dayon og tuo-tuo anang mga hatod-hatod nga estorya, bespren, uy. Walâ pa ganì nimo masegurado kon tinuod ba ang estorya, grabe na dayon nimong emote. Uroy simbako og ma-heart attack ka unyà dilì diay tinuod ang estorya bi? Matigok ka lang sa way hinungdan anang kalakiha.”

“Delikado man sab og ma-heart attack ko kon akò rang iluom ang akong kahigwaos.”

“Aw, hinuon pod. Pero ayaw lang god palabig emote dayon uy. Make sure usâ nga true ang balitâ nga imong nadungog. Pangitag proof! Ayaw og dalî-dalî!”

Giagda niya si Beng ngadto sa kosina aron mangaon sa iyang linutò nga binignit. Kahibalo siya nga pagkaon ang usa sa labing epektibong pangpakalma sa iyang amiga, ug tayming pa gyod nga naa siyay binignit nga paborito niini nga wala pa nahatod ngadto sa iyang mga suking tindahan.

Continue reading Bespren

Bamboo Raft

Poetry by , | March 22, 2020

he owns the place. Daboy,
a child who only dreams
in a bamboo raft
that moves within a limited space
while the rope tightens the grip,
the ocean current wants
the bamboo raft to separate. like Daboy

who told me about living in the slums – their roof
allows the rain to penetrate the fragile floor where
they pile at night to sleep.
their food never changes – a monotonous menu
of instant noodles with its taste drowned
by an enormous amount of water,
and canned sardines with the help of the pressure from the fork
to make it look like
they never lacked something on their table.

if only Daboy knew Maslow’s hierarchy of needs,
and could speak a language afforded as a privilege,
he will surely scold at Maslow for his logic.
he would probably argue that life
isn’t a linear staircase; but, a spontaneous battle for space,
survival, freedom, and love. life is a labyrinth, instead.
its uncertain exits and entrances
will either turn you numb of the challenges
or force you to believe in the enduring hopes and dreams

just like Daboy sitting at his bamboo raft – his possession.
while allowing the chaos of the slum remains a backdrop,
he sits at the carefully woven bamboo poles, looking at the horizon
he can never touch.

he always wonders when
will the ocean stop scoffing
his bamboo raft that gradually loses its strength.
the salt from the ocean thins the bamboo poles,
and its current cracks the ropes. it’s becoming more vulnerable.

every day, Daboy becomes the bamboo raft.


Jupiter Cabig Jr. is a graduate of AB Psychology at Ateneo de Davao University with units in Sociology. He is the former editor-in-chief of Atenews, the official student publication of AdDU. He has a mixed-breed dog named Foucault.

 

Sang bangin

Poetry by | March 22, 2020

Dugay da ako wa too
sang ginoo na ag magtago sang mga panganod.
Sang dagat, yang langit na yahigugma sang tubig
yakita ng kanaan kaogalingon na yaboak.
Onan yang kanaan piyagahanap ngani haw doon?
Gapatoratoy siguro pagtuog yang ginoo sang sod
ng tiyan ng kadagatan. Yasayod ako san-e
kay yakita ako ng suga na yagkidlap-kidlap gikan
ubos. Ihuna-huna ko yang pag-indog sang kilid ng bangin.
Ibuhian ko yang hawid ng hangin. Ibuhian ko
yang pagkita. Yalapdos yang mga buhok sang kanak pisngi.
Yakorosob usahay yang mga bowa ng dagat.
Dugay da ako wa too sang kasakit.
Ampan misteryo na makapasabot ng kagool ng otaw
na ama isab ng yalahi sang iban pa
na gaginhawa na kinabuhi. Kung awon agaw ginoo,
kung yang ginoo kay yang dagat,
nasa kinahanglan pa naan mangatik na awon kapunaw-punawan?
Bahala da, awon kataposan sang madaig na butang.
Ihuna-huna ko yang pagbuka ng kanaan mga mata sang pinaka-una na higayon
sang kadaig ng yalabay na tuig. Ikita ko yang way kataposan na asul.
Ikita ko yang kalawom pero ikita ko isab yang kababaw.
Awon siguro kanak kiyalingawan, kiyamingawan,
doon na matignaw da yang kanak abaga.
Awon kaha yahawid san-e sang-awon?
Siguro kay tungod ipakyas ako ng kanak edad,
pero bata pa sa ako.
Kung awon agaw ginoo, basin yasayod pa yaan
ng mga kiyalingawan da na panumduman.
Pero dugay da ako wa too
sang ginoo na ag mamalandong,
usahay sang bangin sang taas ng bungtod
o sang yagkalahi-lahi na itom ng lawod,
piyagalumos yang kaogalingon. Kung ampan
gayod agaw ginoo, magpabilin yang kalibutan
na boak. Yagtagad yang mga batan-on na tatigowang
para lang malanta, para lang makalingaw ng gugma.
Onan kaha doon ngidtong yagda kanak ngani?
Dugay da ako wa too ng kinabuhi.


On a cliff

I no longer believe
in a god hiding behind clouds.
In the sea, the sky a lover of the water
sees itself fragmented.
What does it search, here and then?
God must be sleeping inside
the womb of the ocean. I knew this
as I have seen light sparkle from down
below. I imagine standing at a cliff’s edge.
I let go of the wind’s touch. I let go
of sight. Hairs lapping to my cheeks.
Sea foams crashing occasionally.
I no longer believe in pain.
No mystery would explain human sadness
like it is different from any other
breathing life. If there is a god
and god is indeed the sea,
why does it need to fake horizon?
Regardless, ends exist in so many things.
I imagine opening eyes for the first time
in years. I see an endless blue.
I see depth but I also see shallowness.
I must be missing something
now that my shoulders are cold.
Has someone touched them before?
My age fails me one more time,
but I am still young.
If there is a god, maybe god knows
all memories forgotten.
But I no longer believe
in a god who contemplates,
either on a cliff high above
or within many shades of abyss
drowning itself. If indeed god
does not exist, the world remains
fragmented. Young people wait to be old
only to wither, only to forget love.
What is it, then, that brought me here?
I no longer believe in life.


Ian, 23, is currently doing his MA in Political Science at Central European University, Vienna and Budapest. His poems have recently appeared in New Contrast: The South African Literary Journal. He hails from his ethnic Mandayan hometown of Cateel, Davao Oriental.

Moths

Poetry by | March 15, 2020

He came in one morning

through an ajar window.
I should have kept him as my pet
and watch his carcass decay.
I should have cut off his wings

and frame them, adding

to my collection.
I should have burned him—
left him in ashes.
I should have caught him,
fed him to birds,
ended the chase in my favor.
But he knew well to keep his distance.
So he flew in all corners of my room,
sprayed his scent and warded me off
suddenly and without remorse. He just left

as he pleased. But on his way out

I noticed a flutter of hurt and uncertainty

in his blinking eyes.
I should have just warned him away.
When he left, he left trails of honeydew

on my pot of flowers. A reminder of our undoing.

***

Krizza Jan D. Ceniza is an undergeaduate studying AB Interdisciplinary Studies minor in Media and Business in the Ateneo de Davao University.