Atsa (Axe) (Part 3)

Fiction by | May 16, 2022

Ikatulong Ganti, Ika-6 Satur P. Apoyon Tigi sa Mubong Sugilanong Binisaya

Mingduol ko kang Papa kon pwede ba siya mutapad sa papa ni Axel. Amigohon niya ba. Wala mingsugot si Papa og sa tumoy pa siya minglikod, layo ila Axel. Ming- testing  ko  og  duol  ila  Axel  og  nagsugat  ang  iyahang  mga  kilay.  Tingali  ba  nga ginapahawa ko sa ilaha kay basi mapuspusan siya o kaming duha. 

Mingtan-aw iyahang papa sa akoa human kang Axel. “Kinsa mani dong?”

“Si Charles, Pa.”

“Kol,  pwede  mi  manglaag  nila  Axel  mangayo  og  santol?  Kadiyot  ra  man,  kol. Tabok ra mi sa gate, kol. Balik dayon mi.”

“Tingali og mangatkat mo og punuan, dong?”

“Dili, kol. Naa man sungkit gamit sa pagkuha sa bunga, kol.”

“Unya og manga-unsa mo pagtabok? Og gukdon mo og iro, dong?”

“Dili lagi, kol. Naa may trapik aide mutabang namo ug labang, kol. Wala sad iro ang tag-iya sa santol, kol.”

Natingala  lang  ko  kon  ngano  dili  hugyaw  si  Axel  pagkita  namo.  Basi  nagkiat tingali  siya  bag-o  sila  naabot  sa  skwelahan.  Tingali  nabilin  nila  ilang  suwat  kadtong gipapirma. Tingali dili lang gyod siya sugtan sa iyahang Papa mulihok-lihok.

“Balik  dayon  mo.  Ayaw  mo  pagdugay  didtoa  kay  padung  na  kuno  inyong maestra.”

Naghulat si Lewis sa amoa sa pultahan og sabay nami minglabang paadto ila Nay Rosal. Tayming usab kay kami ra ang nangayo sa bunga maong daghan kaayo mi og nasungkit. Nabukol bitaw si Lewis pagsungkit niya sa usa ka bunga, nipuli si Axel ug kuha kay kahilakon na si Lewis unya ako kay sigi na ko og katawa. Naa si Nay Rosal sa iyahang bangko nga mutuya-tuya samtang gainom og kape. Nangutana siya kon naa ba mi klase nga nakahapit man mi sa iyaha nga Sabado man unta karon. Ming-ana ra mi nga  naay  meeting  among  mga  papa  maong  naa  mi  sa  skwelahan.  Human  namo  og butang sa mga santol sa usa ka eco-bag. Mibalik na mi sa skwelahan pero niana si Axel nga sa ilawom sa narra na lang mi mangaon kay basi magsamok-samok ra mi sa klasrum.

Si   Lewis   amoang   tig-okab   sa   santol   gamit   iyahang   kamot   kay   lagi   siya pinakakusgan sa amoa. Si Axel tig-ihap kon pila amoa kaonon para walay magsobra, wala sab magkulang. Gikataw-an namo usab ang bukol ni Lewis unya gilabayan mi niya ug  panit  sa  santol.  Gilabayan  bitaw  ko  ni  Axel  ug  liso  nga  iyahang  giluwa  unya mingsulod sa akong t-shirt, gigukod nako siya hangtod sa among oval unya gibalik nako og labay sa iyaha ang liso. Nanimaho na gani ming adlaw, nanimaho na pa jod ko og laway.

Taod-taod pa, naa nay mga ginikanan ninggawas sa among klasrum.  Naa pud diay si Marcia kuyog iyahang mama. Naa pa tingali mi ila Nay Rosal kadtong pag-abot niya.  Gisudlayan  siya  sa  iyahang  mama  og  giusab  iyahang  salapid.  Nakit-an  niya  si Lewis og kalit mingtago sa iyahang mama. Amawon gyod ni si Marcia. Human nila og labay sa amoa, ninggawas ang papa ni Axel og gibira iyahang wala nga kamot. Manguli nata,  laagan  kaayo  ka.  Ana  iyahang  papa.  Sa  amoa  gyong  atubangan.  Gipahabwa  sa iyahang papa ang mga santol nga iya untang i-uli sa ilaha pero nangaligid lang sila sa amo  ni  Lewis  og  nanguli  na  sila.  Gikuha  na  sad  si  Lewis  sa  iyahang  angkol  og mingtabang pa og dala sa iyahang santol. Bago sila mibiya, niana siya sa akoa nga tingali dugay  kaayo  mi  ila  Nay  Rosal  maong  nasuko  ang  papa  ni  Axel.  Taod-taod  sab, ninggawas na akong papa og nanguli na sab mi.

Human namo og hapit og monay bread para kay Mama, nangutana ko kang Papa kon unsa ila gibuhat sa meeting. Ana ra siya nga naghisgot lang sila bahin sa klasrum kon naa bay ipaayo, mga activities sunod bulan, ug pagpirma sa akong card. Nangutana ko kon kita ba siya sa akoang grado. Mingtubag siya nga oo og humana na sab niya og pirmaha sa likod. Nangutana usab ko sa iyaha kon pila akong grado unya niana ra si Papa nga sa balay ra daw mi mag-istorya bahin ana, mamainit sa kuno mi.

Pag-abot sa balay, gibutang nako akong mga bunga sa santol sa basket sa akong bike. Naa man koy bike nga gi-regalo sa akong ninong kadtong miaging pasko. Naa pa gani pakapin nga  200 pesos pero ana si Mama siya lang  usa gunit para dili daw nako mahurot dayon. Miaging pasko pa nako to nadawat, wala gihapon nako nakuha balik kang Mama. Ana siya nako, naa na daw koy bike maong dili na kuno nako gamiton ang 200. Masuko na unta ko kaniadto pero naunhan man ko ni Mama maong wala na lang. Gihatag na lang nako kang Mama akong pinaskuhan. 

Nagtimpla  si  Mama  og  kape  nila  Papa  unya  gatas  akoa.  Samtang  gakaon  mi, gisulti na ni Papa kang Mama ug unsa ang mga nahitabo bahin sa meeting nila kagaina. Naa na usab mi bayrunon kay hapit na kuno mi mahuman ug Grade 4. Nalipay si Mama nga  hapit  na  daw ko  mag-Grade  5  miskan  bugoy  kuno  ko.  Kadtong  nangutana  na  si Mama sa akong grado, ningisi si Papa sa akoa og kang Mama.

“Wala intawon pasar si Charles, Ma. Puros mga line of 6 iyahang grado kay diay wala siyay sulod-sulod sa klase.”

Nahunong si Mama sa iyahang paghigop og gisigaan ko og mata. “Hala agoy, mao na karon. Ngano mana nga wala may pasar nga subject si Charles, Pang?”

“Kay  iyahang  mga  maestra  wala  nahibalu-i  nga  naay  ginaapilan  si  Charles  sa Sports Champ nila. Unsaon man pagpasar-pasar nga gina-ensayo man ni sila?” 

“Unya? Dili nani ka-Grade 5 si Charles?”

“Dili pud uy. Mao ganing gi-istoryahan nako iyahang maestra nga nganong ing- ato man. Solbaron ra tu niya. Siguruon nila og enroll ni si Charles. Kay binuang, dili nila tabangan ang bata nga ila maning gihimong athlete, di nuon sila kibaw musabot?”

“Aw lagi, kay tingali og ako may mag-istorya ana ilang maestra. Solbaron gyod na.”

Ming-higop  ko  sa  akong  gatas  og  ming-kuhit  kang  Mama.  “Ayos  na  lagi  daw akong grado Ma, ana si Coach Rex. Maynalang daw nga line of 6 akong mga grado Ma, basta  wala  lang  koy  atsa.”  Gikataw-an  ko  ni Papa  human  gilubag  ni Mama  og  hinay akong tuo nga dalonggan. “Wala man gihapon na kapasar, Charles. Pagka na lang gyod nimo, bataa ka.” 

(To be continued)


Ma. Christine Cadungog is currently pursuing her fourth year of tertiary education with the degree Bachelor of Secondary Education Major in English at Davao del Norte State College, Panabo City. Aside from studying Professional Education courses, she is also enthused by language and literature. 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.